Mottem Szkoły są słowa zaczerpnięte z Księgi Mądrości (Mdr 7, 13). Umieszczone na uczniowskich tarczach w formie nieco zmodyfikowanego cytatu brzmią: Sapientiam sine fictione didici, et sine invidia communico. Tłumaczy się je następująco: „Mądrości, której się bez obłudy nauczyłem, bez zazdrości użyczam”. Wypada jednak przyjrzeć się bliżej odpowiedniemu fragmentowi Starego Testamentu, by w pełni móc zrozumieć okalający Słońce św. Tomasza napis, a w konsekwencji umieć odnieść owe słowa do własnego postępowania w życiu, nie tylko tym szkolnym. Niejaką trudność może stanowić język ojca Jakuba Wujka SI, polszczyzna szesnastowieczna, podniosła, piękna, niestety całkowicie zapomniana. Co więc warto wiedzieć, żeby w pełni korzystać z głębi naszego motta?

U ojca Wujka SI owe umieszczone na naszej tarczy słowa brzmią: Którejem [t.j. mądrości – S.W.] się bez obłudności nauczył i użyczam bez zazdrości, a nie kryję poczciwoci jej (Wulgata: Quam sine fictione didici, et sine invidia communico, et honestatem illius non abscondo). To piękne, archaicznie brzmiące zdanie umieszczone jest w szerszym kontekście fragmentu siódmego rozdziału księgi. Fragment ten porusza temat jednakowości życia ludzkiego; każdy tak samo na ten świat przychodzi i każdy tak samo z niego schodzi. Natchniony autor prosił o roztropność (zrozumienie) i mądrość – i otrzymał je. Mają one większe znaczenie niźli wszystkie bogactwa całego świata, niż zdrowie, piękno i światłość, które można przecież stracić. Światło zaś mądrości nigdy nie zgaśnie. Kiedy się ją posiada, posiada się wszystko, bowiem ona jest matką wszystkiego. Autor księgi nauczył się jej „bez obłudy”, czyli uczciwie, rzetelnie i nie na próżno, lecz w pewnym celu. Nim zaś jest Bóg. On staje się przyjacielem tych, którzy zyskali mądrość.

Z wprowadzenia do Księgi Mądrości w wileńskim wydaniu Biblii z roku 1862 dowiadujemy się, że autor pod natchnieniem Ducha Świętego wychwala prawdziwą mądrość. Jest nią umiejętność odpowiedniego traktowania spraw Boskich, przyjmowania Jego przykazań, właściwe do Niego podejście. Bóg jest początkiem i końcem przecież, to On dał nam życie, do Niego wszyscy w końcu dążymy. Ta prawdziwa Jego znajomość powinna odznaczać się czcią i bojaźnią, cnotliwym i świętym życiem, które jest szczęściem samym w sobie i do szczęścia wiecznego prowadzi.

Czyż więc nie jest słusznym kierowanie się taką właśnie prawdziwą mądrością, skoro wytycza nam ona drogę do Stwórcy? Kto zaś nie będzie z niej korzystał, stanie się jak ślepiec, który nie potrafi odnaleźć właściwego traktu i w konsekwencji zostanie pozbawiony możliwości oglądania Zbawiciela w przyszłym życiu. Brak mądrości prowadzi zatem do wiecznego potępienia.

Istnieje wszak jeszcze Mądrość, pisana już wielką literą, niestworzona, wieczna – jest nią Trójca Święa. Druga Jej Osoba, Jezus Chrystus, jest zaś przykładem Mądrości wcielonej. Słuszne zatem i logiczne jest, iż mądrość „praktyczna” stanowi natchnienie człowieka do pędzenia takiego życia ziemskiego, by dojść do Nieba. Raj bowiem to sama Mądrość wieczna i wcielona. Można to ująć w stwierdzenie: nasza mądrość prowadzi do Mądrości.

My, nauczyciele i uczniowie katolickiej Szkoły, powinniśmy rozszerzyć owo pojęcie prawdziwej mądrości o wiedzę i umiejętności, które przekazujemy bądź których się uczymy. To, co w Szkole wykładowcy przekazują bez zazdrości swoim podopiecznym, jest przecież swoistą kontynuacją drogi do Boga, jaką pokazał nam natchniony autor Księgi Mądrości. Przy pomocy rozumu poznajemy świat. Poprzez rozwój własnej osobowości, dzięki otwieraniu swojej duszy na poznawanie coraz to nowych elementów rzeczywistości stworzonej przez Ojca Przedwiecznego, przez uzyskiwanie wcześniej nieznanych nam umiejętności możemy zbliżyć się do Niego. Potrzeba jedynie wiedzy odpowiednio przekazanej i odpowiednio przyjmowanej: ze świadomością, że nie jest ona celem samym w sobie, lecz poza nią stoi jej rzeczywisty Stwórca. Alpha et Omega. Principium et Finis.

Szymon Wilk

(nauczyciel języka polskiego w Gimnazjum i Liceum im. św. Tomasza z Akwinu w Józefowie)